* Section 11: Cleanliness - This section mandates basic cleanliness standards for the factory.
* It requires the factory to be free of accumulated waste.
* It also requires that the factory is free from effluvia arising from any drain, privy or other nuisance.
* Section 12: Disposal of wastes and effluents - This section focuses on how factories should manage their waste.
* It mandates effective arrangements for the treatment of wastes and effluents to render them innocuous.
* It also mandates proper disposal of the aforementioned wastes and effluents.
* Section 13: Ventilation and temperature - This section is concerned with ensuring proper air quality and temperature levels in the factory.
* It mandates effective and suitable provisions for ventilation in the factory.
* It also requires the maintenance of a temperature that provides reasonable comfort and prevents health risks to workers.
* Section 14: Dust and fume - This section addresses the control of air contaminants within the factory.
* It requires effective measures to prevent the inhalation and accumulation of dust, fume, or other impurities of such a nature and extent likely to cause injury or be offensive, to workers.
* Section 15: Artificial humidification - This section regulates the artificial increase in humidity in certain factories.
* It allows the State Government to make rules prescribing standards of humidification.
* It also allows the State Government to regulate the methods used for artificially increasing the humidity of the air.
* It enables the State Government to direct prescribed tests for determining the humidity of the air to be correctly carried out and recorded and to prescribe methods to be adopted for securing adequate ventilation and cooling of the air in the workrooms.
* It specifies that the water used for artificial humidification must be taken from a public supply, other source of drinking water, or be effectively purified.
* Section 16: Overcrowding - This section aims to prevent health issues caused by overcrowding.
* It prohibits overcrowding in any workroom to an extent that is injurious to the health of the workers employed therein.
* Section 17: Lighting - This section ensures adequate lighting for workers.
* It mandates sufficient and suitable lighting in every part of the factory where workers are working or passing.
* It also specifies that the State Government may prescribe standards of adequate and suitable lighting.
* Section 18: Drinking water - This section requires factories to provide clean drinking water.
* It mandates that in every factory, sufficient and wholesome drinking water shall be provided for the workers therein.
* It also specifies the locations of the drinking water points.
* Section 19: Latrines and urinals - This section deals with the provision of sanitary facilities.
* It mandates sufficient latrine and urinal accommodation of prescribed types, conveniently situated and clean, for male and female workers separately.
* It empowers the State Government to prescribe the number of latrines and urinals to be provided in any factory.
* Section 20: Spittoons - This section focuses on maintaining hygiene within the factory.
* It requires a sufficient number of spittoons in convenient places.
* It also mandates that the spittoons be maintained in a clean and hygienic condition.
* It prohibits spitting within the factory premises except in the spittoons provided for the purpose.
Here's a detailed explanation in Marathi of each section under the "Health" chapter of the Factories Act of 1948, with sub-points:
कारखाना अधिनियम, १९४८ मधील आरोग्यविषयक कलमांचे स्पष्टीकरण
* कलम ११: स्वच्छता (Cleanliness) - हे कलम कारखान्यातील स्वच्छतेच्या मानकांवर लक्ष केंद्रित करते.
* कारखाना कोणत्याही प्रकारचा कचरा आणि घाण साचलेला न ठेवता स्वच्छ ठेवणे आवश्यक आहे.
* कारखाना कोणत्याही गटार, शौचालय किंवा इतर कोणत्याही प्रकारच्या दुर्गंधीपासून मुक्त असावा.
* कलम १२: कचरा आणि उत्सर्गाची विल्हेवाट (Disposal of wastes and effluents) - हे कलम कारखान्यातील कचरा व्यवस्थापनावर लक्ष केंद्रित करते.
* कारखान्यातील कचरा आणि सांडपाणी इत्यादींवर प्रक्रिया करून ते हानिकारक नसतील अशा पद्धतीने त्यांची विल्हेवाट लावण्यासाठी योग्य व्यवस्था करणे आवश्यक आहे.
* कलम १३: हवा खेळती राहणे आणि तापमान (Ventilation and temperature) - हे कलम कारखान्यात योग्य हवा खेळती राहणे आणि योग्य तापमान राखणे सुनिश्चित करते.
* कारखान्यात योग्य आणि पुरेशी हवा खेळती राहण्याची व्यवस्था करणे आवश्यक आहे.
* कामगारांना आरामदायी वाटेल आणि त्यांच्या आरोग्यास धोका निर्माण होणार नाही अशा तापमानाची व्यवस्था करणे आवश्यक आहे.
* कलम १४: धूळ आणि धूर (Dust and fume) - हे कलम कारखान्यातील हवा दूषित करणाऱ्या घटकांवर नियंत्रण ठेवण्यासंबधी आहे.
* कामगारांनी श्वासाद्वारे धूळ, धूर किंवा इतर हानिकारक कण घेणे आणि ते शरीरात जमा होणे टाळण्यासाठी उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.
* कलम १५: कृत्रिम आर्दता (Artificial humidification) - हे कलम विशिष्ट कारखान्यांमध्ये कृत्रिमरित्या आर्दता वाढवण्यावर नियंत्रण ठेवते.
* राज्य सरकारला आर्दता मानके (Humidity standards) निर्धारित करण्याचे अधिकार आहेत.
* राज्य सरकारला हवेमध्ये कृत्रिमरित्या आर्दता वाढवण्यासाठी वापरल्या जाणार्या पद्धतींचे नियमन करण्याचे अधिकार आहेत.
* राज्य सरकार हवेतील आर्दता योग्यरित्या मोजण्यासाठी आणि त्याची नोंद ठेवण्यासाठी आवश्यक चाचण्या आयोजित करू शकते. तसेच, कामाच्या ठिकाणी योग्य हवा खेळती राहण्यासाठी आणि हवा थंड ठेवण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना देखील करू शकते.
* कृत्रिम आर्दतेसाठी वापरले जाणारे पाणी सार्वजनिक पाणीपुरवठ्यातून किंवा पिण्याच्या पाण्याच्या इतर स्त्रोतांकडून घेणे आवश्यक आहे किंवा ते शुद्ध केलेले असावे.
* कलम १६: जास्त गर्दी न करणे (Overcrowding) - हे कलम जास्त गर्दीमुळे होणारे आरोग्य धोके टाळण्यासाठी आहे.
* कामगारांच्या आरोग्यास धोका निर्माण होईल इतकी गर्दी कोणत्याही काम करण्याच्या खोलीत करण्यास मनाई आहे.
* कलम १७: प्रकाश (Lighting) - हे कलम कामगारांसाठी योग्य प्रकाश व्यवस्था सुनिश्चित करते.
* कारखान्यातील प्रत्येक भागात जेथे कामगार काम करतात किंवा ये-जा करतात तेथे पुरेसा आणि योग्य प्रकाश असणे आवश्यक आहे.
* राज्य सरकार योग्य प्रकाश मानके देखील निर्धारित करू शकते.
* कलम १८: पिण्याचे पाणी (Drinking water) - हे कलम कारखान्यांमध्ये स्वच्छ पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था करणे अनिवार्य करते.
* कारखान्यात कामगारांसाठी पुरेसे आणि स्वच्छ पिण्याचे पाणी उपलब्ध करणे आवश्यक आहे.
* पिण्याच्या पाण्याच्या ठिकाणांची जागा देखील निश्चित केलेली असते.
* कलम १९: शौचालय आणि मूत्रालय (Latrines and urinals) - हे कलम स्वच्छता सुविधा पुरवण्यासंबंधी आहे.
* कारखान्यात पुरुष आणि महिला कामगारांसाठी स्वतंत्र आणि पुरेशा संख्येत शौचालय आणि मूत्रालय असणे आवश्यक आहे.
* ती सुविधा योग्य ठिकाणी आणि स्वच्छ ठेवणे आवश्यक आहे.
* राज्य सरकार कारखान्यातील कामगारांच्या संख्येनुसार किती शौचालय आणि मूत्रालय असावेत हे देखील निश्चित करू शकते.
* कलम २०: थुंकण्याची पात्रे (Spittoons) - हे कलम कारखान्यात स्वच्छता राखण्यावर लक्ष केंद्रित करते.
* कारखान्यात योग्य ठिकाणी पुरेशी थुंकण्याची पात्रे ठेवणे आवश्यक आहे.
* ती पात्रे स्वच्छ आणि आरोग्यदायी स्थितीत ठेवणे आवश्यक आहे.
* कारखान्याच्या आवारात थुंकण्यास मनाई आहे, थुंकण्यासाठी केवळ थुंकण्याच्या पात्रांचा वापर करणे आवश्यक आहे.
No comments:
Post a Comment